Over een week luiden in Gevrey-Chambertin rond het middaguur de kerkklokken ter gelegenheid van La Saint-Vincent tournante. Dit is het grootste bourgondische feest rondom de naamdag van Saint-Vincent de Saragosse (22 januari), de patroonheilige van onder meer wijnbouwers en wijnhandelaren. Tournante betekent dat bij toerbeurt een AOC (meestal een village) de festiviteiten organiseert. Sinds 1960 vindt La Saint-Vincent tournante eens in de twintig jaar plaats in Gevrey-Chambertin. Volgend jaar staat Puligny-Montrachet op de agenda.
De appellation régionale Bourgogne Côte Chalonnaise werd erkend in 1990
Met hooguit een tientje in je portemonnee als criterium voor het kopen van een Bourgogne is het de laatste jaren een hard gelag in de Côte de Nuits en de Côte de Beaune (tezamen de Côte d’Or), en inmiddels ook in beide Hautes-Côtes. Dat betekent echter niet dat het onmogelijk is om in deze wijndistricten goede én tegelijkertijd goedkope Bourgognes te vinden. Allereerst bij Nuiton-Beaunoy aan de zuidrand van Beaune (voorheen Cave des Hautes-Côtes). Bij deze enige coöperatie in de Côte d’Or zijn zowel de generieke Bourgognes als de appellations villages scherp geprijsd.
De Bourgogne buiten de gebaande paden: Côte Saint-Jacques in Joigny
Inleiding Wat is goedkoop? Voor onder het tientje? Dat is geen slecht uitgangspunt, want voor onder de vijf euro gaat het – afgezien van een aanbieding of een curiositeit – ook in Bourgogne niet meer lukken. Voor Bourgognes wenden wij ons dus tot Bourgogne zelf. De kwaliteit van de genoemde wijnen is ten minste ‘meer dan goed’. Dat is althans de mening van wijngidsen, wijntijdschriften en soms van mij. Domeinen zijn over het algemeen behoedzaam met het verstrekken van informatie over de prijzen van hun wijnen (prijslijsten dienen tegenwoordig veelal te worden opgevraagd). Het tijdschrift Bourgogne Aujourd’hui was mij behulpzaam met enige recente informatie.
Wij naderen het einde van 2019, en de laatste berichten over het oogstjaar 2019 zijn zorgwekkend. Nu alle druiven zijn geplukt en geteld, is er in Bourgogne een oprechte ‘aie’ te horen. Er is sinds 2003 – een minder jaar door vorst en hittegolven – niet zo weinig geoogst (de kwaliteit is echter “veelbelovend”). Als dit jaar ons nog iets leerde, is het wel hoe goed de Bourgognes uit 2017 (wit!) en 2018 zijn. Hieronder volgt een persoonlijke terugblik.
Een moment van rust in La Vallée des Vaux, hartje Côte Chalonnaise (juni 2019)
Ik trof mezelf dit jaar aan in Thorey-sous-Charny, een dorp ongeveer 50 km ten westen van Dijon. Ik was terug in de Auxois, waar vijftien jaar geleden mijn bourgondische wijnavontuur begon. In de Coteaux de l’Auxois, of all places. Men mag in dit kleine wijndistrict de wijnen vanwege hun IGP-classificatie geen ‘Bourgogne’ noemen. Niets van aantrekken en zeker proberen. Neem de ‘Chardonnay’ van Maison Simenet-Febvre, een houtvrije, pure en zuivere chardonnay met bourgondische allures voor nog geen zeven euro. Intussen is Maison de Pays in Pouilly-en-Auxois hét adres voor een eerste kennismaking met de wijnen uit de Coteaux de l’Auxois. De drie grootste domeinen van dit kleine wijndistrict verkopen hier enkele van hun wijnen.
Het afgelopen jaar verschenen in het Nederlandse taalgebied drie boeken over Bourgogne. Te beginnen met het alom gelauwerde en in grote aantallen verkochte De Bourgondiërs van Bart van Loo. Rond de zomer lag Bourgogne, wijn en weelde van Marion van Amelrooij in de boekhandel. Daarnaast verscheen De Bourgogne. Meer dan wijn & het goede leven van Lenette Schuijt. Over het lijvige en indrukwekkende werk van Bart van Loo houd ik het kort, omdat wijn daar geen grote rol speelt. Dat wil niet zeggen dat de klievende zwaarden, het rondspattende bloed en de knarsetandende hertogen mij niet tot in de late uurtjes wisten te fascineren.
Ik liet ze dit jaar stuk voor stuk liggen: Franse wijngidsen. Zoveel ongelezen pagina’s tegenover alleen de hoofdstukken ‘Bourgogne’ en ‘Beaujolais’. Hiervoor in de plaats koop ik liever een mooie 1er Cru uit de Côte de Beaune. Daarbij is de houdbaarheid van de meeste wijngidsen van korte duur. Nu bestaan van de meeste Franse wijngidsen verschillende versies. Waarom niet de mogelijkheid om een e-book aan te schaffen dat zich beperkt tot een bepaalde wijnregio? Dan zou de aanschaf een overweging waard zijn. De Rough Guides gaan ons al jaren voor. Wanneer je naar Bourgogne reist, hoef je niet de lijvige Rough Guide to France te kopen; de goedkope digitale Snapshot-versie Burgundy volstaat.
Auxerre, de hoofdstad van het departement Yonne, is na Dijon, Chalon-sur-Saône en Nevers de vierde stad van de inmiddels voormalige regio Bourgogne. Ten zuiden van de stad liggen wijngaarden die behoren tot het wijndistrict ‘Auxerrois’. Binnen de Auxerrois zijn Irancy en Saint-Bris-le-Vineux de bekendste wijndorpen. Verder van Auxerre tref je wijngaarden aan rondom de plaatsen Joigny, Tonnerre en Vézelay. Samen met de ‘Auxerrois’ vallen zij onder het wijndistrict ‘Grand Auxerrois’. Wijn uit een plaats slechts 20 kilometer ten oosten van Auxerre staat helemaal op zichzelf: Chablis.
Twee keer per jaar heeft het tijdschrift Bourgogne Aujourd’hui een speciale bijlage met de titel Beaujolais Aujourd’hui. Dit voorjaar stond de oogst van 2017 van de tien noordelijke Crus centraal (in alfabetische volgorde: Brouilly, Chénas, Chiroubles, Côte de Brouilly, Fleurie, Juliénas, Morgon, Moulin-à-Vent, Régnié en Saint-Amour). Maar liefst 500 flessen kregen goedkeuring van het proefpanel. Dit najaar kwamen de generieke Beaujolais en Beaujolais-Villages uit de zuidelijke wijngaarden van de wijnregio aan de orde (oogst 2018). In beide editorialen wordt kort de stand van zaken besproken. En het is bijna alleen maar goed nieuws. Maar eerst over het ‘bijna’.
As far as drinking the Primeur or Beaujolais Nouveau is concerned, nothing tastes at its best after it has been carried on the back of a Hell’s Angel’s motorbike for 500 miles or tied to an SAS hero’s leg and parachuted into the Thames. (Auberon Waugh)
De Beaujolais Primeur of Beaujolais Nouveau is niet de enige wijn uit Frankrijk die in allerijl in hetzelfde oogstjaar aan consumenten wordt aangeboden. Hij is ongetwijfeld wel de meest bekende. Er bestaan diverse opvattingen over het verschil tussen een Nouveau en een Primeur wijn: variërend van verschillen in de manier van vinificatie, de data waarop de wijnen verkocht mogen worden, tot de opvatting dat er eigenlijk geen verschil is. Omdat in Frankrijk meestal de naam ‘Beaujolais Nouveau’ wordt gebruikt, sluit ik mij voor het gemak hierbij aan.
In de stad Lille (op de foto het treinstation) in Noord-Frankrijk kun je dit najaar Bourgognes ontmoeten
Bourgognes proeven en kopen dichter bij huis? Het najaar is een uitgelezen periode, zowel in Frankrijk, België als Nederland. Dit weekend wordt in het Noord-Franse Lille weer Salon des Vins des Vignerons Indépendants georganiseerd, waar vele bourgondische wijnproducenten aanwezig zijn. De salon biedt ook een uitstekende kennismaking met de Beaujolais. Veel wijnbouwers uit deze wijnregio zijn aangesloten bij het Franse professionele syndicaat. Ben je dit najaar in Frankrijk, raadpleeg dan de speciale website Rencontres avec les Bourgognes van het Bureau Interprofessionnel des Vins de Bourgogne (BIVB) om te zien of er een wijnsalon in de buurt is waar Bourgognes op de proeftafel staan.
