De vele gezichten van de oorlog in de Bourgogne

“To be a Frenchman means to fight for your country and its wine.”
Claude Terrail (eigenaar van het restaurant La Tour d’Argent in Parijs) in The French, the Nazis, and the Battle for France’s Greatest Treasure (2001)

Centre d'interprétation de la ligne de démarcation
Centre d’interprétation de la ligne de démarcation in Génelard (Saône-et-Loire)

Op 22 juni 1940 werd tussen Frankrijk en Duitsland een wapenstilstand getekend. Hitlers Duitsland bezette Frankrijk en verdeelde het land in twee delen, waarbij er onder meer voor werd gezorgd dat de wijngaarden van de Champagne, Bourgogne, Bordeaux en Cognac in de bezette zone werden opgenomen. Het economisch zwakkere deel van Frankrijk, dat bekend is geworden onder de naam ‘Vichy-Frankrijk’, lag aan de andere kant van de zogenaamde demarcatielijn, maar stond vanaf de eerste dag onder stevige invloed van Duitsland. In de ruim vier jaren die volgden, ontvouwde zich in Bourgogne een verhaal van collaboratie, verzet en daartussen alle kleuren grijs die je kunt verzinnen.

Lees verder

Napoléon Bonaparte en zijn geliefde Bourgogne

Op zijn sterfbed zou Napoléon tot zijn bediende Marchand hebben gezegd: “Geloof me, Marchand. Zodra ik niet meer van deze wereld ben, koop dan een stukje land in Bourgogne. Het is het land van de dapperen. Daar ben ik geliefd, en door mijn naam zul jij er eveneens respect en genegenheid ontvangen.”

Hotel Cliquet
5 Rue des Tonneliers in Chalon-sur-Saône

Tussen 1788 en 1791 werd Napoléon Bonaparte als tweede luitenant overgeplaatst naar de Artillerieacademie in Auxonne, ruim dertig kilometer ten oosten van Dijon. Hoogstwaarschijnlijk maakte hij tijdens dit verblijf in Bourgogne kennis met wat spoedig zijn lievelingswijn zou worden: Chambertin. Reeds in de 7e eeuw produceerden de monniken van de abdij in Bèze een wijn van hoge kwaliteit in hun Clos de Bèze te Gevrey. Hun buurman Bertin maakte eveneens een goede wijn, en bij zijn overlijden kwamen zijn wijngaarden in handen van de monniken van Bèze, die het perceel Champ de Bertin aan hun bezit toevoegden. Zo verkregen het inmiddels Grand Cru-climat Chambertin en het wijndorp Gevrey-Chambertin hun namen.

Lees verder

Domaine Lagarde: ambitie, visie en heerlijke Bourgognes

Domaine Lagarde in Rosey (Wijn uit Bourgogne)
Domaine Lagarde in Rosey (Côte Chalonnaise)

Tijdens het bezoek aan Domaine Lagarde vergaten we de tijd volledig. Mijn bourgondische gastheer Xavier vergezelde me en we stelden eerst onze nodige vragen aan Lucile Lagarde. Vervolgens stelde Lucile voor om een uitgebreide rondleiding te geven. Naast de bezichtiging van het grote domein, dat gevestigd is in een voormalige priorij, liepen we langs een belendende wijngaard. Ten slotte was het tijd om kennis te maken met haar wijnen. Voor zover ze in flessen te koop waren, kregen we ze allemaal te proeven. Ook Xavier bleek, na ons bezoek, gevallen te zijn voor de charmes van het domein. Op de terugweg trapte hij wat extra op het gaspedaal. ‘Je veux regarder le match,’ mompelde hij. Hij was vergeten dat Frankrijk die avond een voetbalwedstrijd speelde.”

Lees verder

De Côte Chalonnaise kwam tot haar recht

De rest van juli blijven we in de Côte Chalonnaise, het Bourgondische wijndistrict dat onder meer centraal staat in de laatste Bourgogne Aujourd’hui (№ 159). Deze bijdrage speelt daarop in. Intussen bezocht ik ook een nieuw domein in de Côte Chalonnaise. Hierover meer in de volgende bijdrage.

Givry in de Côte Chalonnaise (Wijn uit Bourgogne)
Wijngaarden van Givry (foto genomen op de eerste zomerdag van 2019)

Drie recente oogstjaren (2017, 2018 en 2019)
De Côte Chalonnaise kan onder de streep terugkijken op ten minste drie mooie oogstjaren. De wijnoogst uit 2017 was uitstekend. De druiven groeiden onder niet al te warme condities en de nachtvorst bleef grotendeels achterwege. Concentratie en frisheid zijn twee woorden die vaak over dit oogstjaar worden gebezigd. Opvallend was dat de witte Bourgognes op jeugdige leeftijd al goed te drinken waren. De inside tip waren de rode Bourgognes uit Givry. Toch spreken sommige kenners over een heterogeen karakter van de wijnoogst. Hier en daar werd de conclusie getrokken dat de verhouding tussen alcohol en zuurgraad licht verstoord was, bijvoorbeeld bij de witte wijnen uit Rully. Hier en daar, zullen we dan maar concluderen. Want de witte Rully 1er Cru ‘Montpalais’ uit dat jaar van Domaine Jean-Baptiste Ponsot was er eentje uit het boekje, en daarmee doe je deze topper nog behoorlijk tekort.

Lees verder

Aloxe-Corton: een klein dorp met een grote naam

Corton in Aloxe-Corton (Wijn uit Bourgogne)
De smalle zuidelijke flank van de heuvel Corton

De inwoners van Aloxe-Corton moeten voor brood of levensmiddelen nog steeds de drukke D974 oversteken om in Ladoix-Serrigny de kleine Vival te bezoeken. Wat men in Aloxe-Corton wel heeft, zijn twee Grands Crus wijngaarden met klinkende namen: Corton voor rode en Corton-Charlemagne voor witte Bourgognes. De prestigieuze wijngaarden liggen rondom en tegen de heuvel Corton, die je door zijn geïsoleerde ligging en de beboste top vanaf de D974 gemakkelijk kunt ontwaren. Het is echter een hele kunst om het onderliggende classificatiesysteem van de wijngaarden te begrijpen.

Lees verder

Cave de Mazenay slaat haar vleugels uit

De winkel van Cave de Mazenay in Chalon-sur-Saône (Wijn uit Bourgogne)
De winkel van Cave de Mazenay in Chalon-sur-Saône

De Côtes du Couchois was tijdens de strenge Franse lockdown (le confinement) fysiek onbereikbaar voor de geïnteresseerde wijnliefhebber. Dit gold ook voor het handelshuis Cave de Mazenay, één van de belangrijkste wijnproducenten binnen dit wijndistrict, dat is gevestigd in het kleine wijndorp Mazenay. Het huis besloot daarom een winkel te openen in de stad Chalon-sur-Saône. Deze onderneming onderstreept zowel de geïntensiveerde promotie van de relatief onbekende Côtes du Couchois door Cave de Mazenay als de promotie van het handelshuis zelf.

Lees verder

Het zuiden van de Bourgogne nader geduid

Côte Chalonnaise (Wijn uit Bourgogne)
Wijngaarden ten zuiden van Mellecey (Côte Chalonnaise)

Na het noorden van de Bourgogne in kaart te hebben gebracht, is het zinvol om stil te staan bij een ander deel van de Bourgogne, waar de wijnen nog betaalbaar zijn. In deze bijdrage wordt het zuiden van de Bourgogne gedefinieerd als de verzameling wijndistricten ten zuiden van de Côte d’Or (de Côte de Nuits en de Côte de Beaune tezamen). Wij staan achtereenvolgens stil bij de Côte Chalonnaise, de Côtes du Couchois en de Mâconnais. De Beaujolais behoort ook tot de administratieve wijnregio Bourgogne, maar ik laat deze in deze bijdrage buiten beschouwing. Ook vanwege de kleine omvang in volume, laat ik wijngaarden met de classificaties IGP (voorheen Vin de Pays) en Vin de France (voorheen Vin de Tables) buiten deze bespreking.

Lees verder

Langs de coöperaties van de Côte Chalonnaise (editie 2021)

Deze blog houdt ten minste één traditie hoog in het vaandel: het jaarlijkse rondje langs de drie coöperaties in de Côte Chalonnaise. Zelfs in dit tweede coronajaar …

De dependance van Vignerons de Buxy in Saint-Gengoux-le-National (Wijn uit Bourgogne)
De dependance van Vignerons de Buxy in Saint-Gengoux-le-National

Inleiding
Het ziet er dit jaar bij de drie coöperaties in de Côte Chalonnaise (in Bissey-sous-Cruchaud, Buxy en in Grenouilly) anders uit dan anders. Er werden namelijk opvallend veel verschillende jaartallen aangeboden. Van enkele flessen was ik in de veronderstelling dat ze allang de deur uit waren, zeker wat betreft enkele prijswinnaars (bijvoorbeeld de Montagny 1er Cru ‘Clos de Corbeau’ uit 2018 in Buxy). De coronapandemie heeft blijkbaar gezorgd voor nog voldoende voorraad in de kelders. Verder was er al de nodige ‘2020’ in de fles verkrijgbaar. Laten wij de balans opmaken.

Lees verder

Domaine de Flavigny-Alésia: een oase in Bourgogne

Domaine de Flavigny-Alésia (Wijn uit Bourgogne)
Domaine de Flavigny-Alésia in Flavigny-sur-Ozerain

In La Bataille des Vins, geschreven door Henri d’Andeli in 1224, worden de vier belangrijkste wijnplaatsen van weleer in de Bourgogne vermeld: Beaune, Vézelay, Chablis én Flavigny. Flavigny? Inderdaad, want dankzij de inspanningen van de monniken uit Flavigny-sur-Ozerain belandden hun gerenommeerde wijnen bij de Franse koningen in Versailles op tafel. Verschillende economische factoren en de kaalslag door de phylloxera (druifluis) zorgden er echter voor dat de wijngaarden rondom Flavigny-sur-Ozerain en het gehele omringende wijndistrict (Coteaux de l’Auxois) aan het einde van de 19e eeuw verdwenen.

Lees verder

Het noorden van de Bourgogne nader geduid

AOC Chablis (Wijn uit Bourgogne)
AOC Chablis: het hart van de wijngaarden in het departement Yonne

Wij hebben te maken met een deel van de Bourgogne waar op het eerste gezicht niet alles eenduidig is. Benoem maar eens het aantal wijndistricten. Ik tel er vijf. Het noorden van de Bourgogne heeft met de Chablisien, de Auxerrois en de Châtillonnais in ieder geval drie districten waarbinnen de wijnen zijn geclassificeerd als AOC. Betrek bij de Auxerrois een aantal AOC’s die in de wijdere omgeving van Auxerre liggen en je spreekt over de Grand Auxerrois (4). Beschouw je alle wijngaarden in het noorden van Bourgogne, Coteaux de l’Auxois (5) is dan ook een wijndistrict. Hier zijn de wijnen niet als AOC (Appellation d’origine Contrôlée), maar als IGP (Indication Géographique Protégée) geclassificeerd, vroeger bekend onder de naam Vin de Pays.

Lees verder