De indeling van Bourgogne in wijndistricten is niet altijd eenduidig. In Noord-Bourgogne onderscheiden we de Chablisien, de Auxerrois en de Châtillonnais. Wanneer ook de appellaties in de verre omtrek van Auxerre worden meegerekend, ontstaat de Grand Auxerrois als vierde district. Rekenen we daarnaast alle wijngaarden van Noord-Bourgogne mee, dan behoort ook de Coteaux de l’Auxois tot het geheel. De wijnen uit dit gebied zijn geclassificeerd als IGP (Indication Géographique Protégée), voorheen Vin de Pays.

Chablisien
De Chablisien is het belangrijkste wijngebied in Noord-Bourgogne. Het bijzondere terroir geeft de wijnen hun kenmerkende minerale, strakke en vaak ziltige karakter. Een Chablis is altijd gemaakt van 100% chardonnay.

Ten noorden van het dorp Chablis liggen de zeven Grands Crus climats. Zowel ten noorden als ten zuiden van het dorp bevinden zich bovendien talrijke 1er Cru wijngaarden, die grofweg respectievelijk een fruitiger en bloemiger karakter hebben. In de ruimere omgeving van Chablis worden de villagewijnen geproduceerd, herkenbaar aan de eenvoudige appellatie ‘Chablis’ op het etiket. De categorie ‘Petit Chablis’ is afkomstig van de omliggende plateaus. Deze appellatie staat hiërarchisch onder Chablis; een Chablis kan immers worden gedeclasseerd tot Petit Chablis. Dat verschil vertaalt zich echter niet altijd in de prijs, die soms dicht bij die van een reguliere Chablis ligt.

Buiten de AOC Chablis komen de classificaties Grand Cru en 1er Cru nergens in Noord-Bourgogne voor.

Sinds het begin van deze eeuw is het areaal rond Chablis sterk uitgebreid. De wereldwijde vraag naar Chablis blijft groeien, waardoor de verleiding tot overproductie voortdurend aanwezig is. Mede daarom worden ook wijngaarden aangeplant buiten de grenzen van de AOC Chablis. Wijnen uit deze percelen dragen meestal simpelweg de appellatie ‘Bourgogne’. In handen van bekwame wijnbouwers kunnen zij bijzonder interessant zijn. Een goed vertrekpunt is de coöperatie La Chablisienne.

Een aardig detail: Préhy is het enige dorp binnen de AOC Chablis waar ook rode Bourgogne met een eigen AOC-status mag worden geproduceerd.

Auxerrois
Ten zuiden van Auxerre liggen twee wijngemeenten met een eigen appellation village: Irancy en Saint-Bris-le-Vineux. De AOC Irancy is uitsluitend bestemd voor rode wijnen, gemaakt van pinot noir. De appellatieregels staan bovendien toe dat een deel van de regionale césar druif wordt toegevoegd, doorgaans om de structuur en kracht van de wijn te versterken. Dankzij een reeks gunstige oogstjaren kiezen steeds meer producenten echter voor wijnen van 100% pinot noir *).

De appellation village Saint-Bris (zonder ‘le-Vineux’) geldt uitsluitend voor witte wijnen van sauvignon blanc, uniek binnen Bourgogne. In de wijngaarden rond Saint-Bris-le-Vineux staan daarnaast ook andere druivenrassen aangeplant, waaronder chardonnay, aligoté en de zeldzame sacy, die onder meer wordt gebruikt voor de productie van Crémant de Bourgogne.

Binnen de Auxerrois liggen nog twee dorpen die hun naam op het etiket mogen vermelden. Omdat de appellatienaam begint met ‘Bourgogne’, gaat het echter om appellations régionales: Bourgogne Chitry en Bourgogne Coulanges-la-Vineuse.

Ten westen van Chablis, aan de andere zijde van de autosnelweg A6, ligt de AOC Bourgogne Chitry. Hier worden voornamelijk witte wijnen van chardonnay geproduceerd, naast rode wijnen van pinot noir. De appellatie geniet inmiddels een zekere bekendheid, mede dankzij de positieve aandacht die de wijnen van Domaine Giraudon in de Nederlandse wijnpers hebben gekregen.

Verder naar het westen, aan de overzijde van de rivier de Yonne, ligt de AOC Bourgogne Coulanges-la-Vineuse. De productie bestaat hier hoofdzakelijk uit rode wijnen, die doorgaans fruitiger zijn dan de vaak wat rustiekere exemplaren uit Irancy. Onder dezelfde appellatie worden ook witte en roséwijnen gemaakt. Het resultaat zijn eerlijke, toegankelijke Bourgognes, waarin rijp fruit wordt gecombineerd met opvallend frisse minerale tonen.

Binnen de Auxerrois treffen wij nog één appellation régionale aan: Bourgogne Côtes d’Auxerre. Deze naam speelt het spel volgens de gangbare bourgondische regels: wit gemaakt van de chardonnay druif en rood van de pinot noir druif. Vijf gemeenten ten zuiden van Auxerre mogen een Bourgogne Côtes d’Auxerre produceren. Onder die vijf ook Saint-Bris-le-Vineux.

*) Aan alle rode en rosé Bourgognes in het departement Yonne mag césar worden toegevoegd, met uitzondering van de Bourgogne Passe-tout-grains en de Bourgogne Côtes d’Auxerre.

Grand Auxerrois
In de wijdere omgeving van de stad Auxerre liggen drie wijngebieden die worden geschaard onder de noemer ‘Grand Auxerrois’: Jovinien, Tonnerrois en Vézelien.

Om te beginnen in het uiterste noordwesten van de Bourgogne met de Jovinien. Centrum van de activiteiten is Joigny en ten noorden van deze pittoreske stad ligt een helling waar de druiven het beste gedijen: Côte Saint-Jacques (vandaar de appellation régionale Bourgogne Côte Saint-Jacques). Binnen deze wijngaarden vinden wij vooral de pinot noir, chardonnay én pinot gris druif terug (de laatste druif wordt voornamelijk gebruikt voor de rosé-achtige ‘Vin Gris’).

Ten oosten van Chablis liggen de AOC’s Bourgogne Tonnerre (wit/chardonnay) en Bourgogne Épineuil (vooral rood/pinot noir, maar ook wit/chardonnay), tezamen ‘Tonnerrois’ genaamd. Nu Bourgognes steeds duurder worden twee namen, naast Bourgogne Coulanges-la-Vineuse, om onder de aandacht te houden. De Bourgogne Tonnerre (‘Chevalier d’Éon’) uit 2018 van de gebroeders Dampt is zelfs in Nederland te koop voor minder dan tien euro. Schopte het zelfs tot een vermelding in Le Guide Hachette des Vins (editie 2021).

Als derde wijngebied in de Grand Auxerrois is er de Vézelien. Ook hier worden de witte wijnen hoofdzakelijk gemaakt van de chardonnay druif. De wijnbouwers rondom de historische plaats Vézelay kunnen dit zo goed dat de Bourgognes gemaakt van 100% chardonnay onlangs werden gepromoveerd tot een heuse appellation village (de vierde in het noorden van de Bourgogne). Bourgogne Vézelay werd aldus Vézelay. De rode wijnen uit Vézelay blijven simpelweg de naam ‘Bourgogne’ dragen. Het is maar een classificatie, waarmee ik wil zeggen dat een rode Bourgogne uit Vézelay, vooral uit de recente jaren, ook heerlijk kan zijn.

Châtillonnais
Rijd vanaf Chablis zo’n 50 km richting het oosten (je verlaat het departement Yonne en rijdt Côte d’Or binnen) en je bevindt je in de Châtillonnais. De wijngaarden en domeinen binnen dit wijndistrict vind je tussen de stad Châtillon-sur-Seine en de grens met het departement Aube. Vlak onder de Champagnes derhalve, niet verwonderlijk dat ook hier bubbels de hoofdrol spelen met de naam ‘Crémant de Bourgogne’. De meeste wijnbouwers in dit wijndistrict maken ook stille Bourgognes (rood, wit en rosé) tegen zeer attractieve prijzen.

IGP Coteaux de l’Auxois
Gelukkig wordt de Châtillonnais steeds vaker opgemerkt door de wijnboeken en wijngidsen. Helaas geldt dit niet voor de Coteaux de l’Auxois. Twee verschillende redenen: Coteaux de l’Auxois is een klein, heel klein wijndistrict. Ik telde tot op heden slechts vijf wijnproducenten. Daarbij is dit wijndistrict ook nog een keer geclassificeerd als IGP (Indication Géographique Protégée). De schaarse wijngaarden bevinden zich ten noorden van Pouilly-en-Auxois. IGP Coteaux de l’Auxois hoort er wat mij betreft echter helemaal bij. Sterker, op het moment dat je deze bijdrage leest, heb ik de Auxois weer bezocht. Hierover meer in een volgende bijdrage.