Onderweg naar Domaine du Four Bassot in Saint-Mard-de-Vaux
Het plaatsje Agneux is bekend vanwege de vrij recente ontdekking van de oudste versierde prehistorische grotten in het zuiden van Bourgogne. Wij hebben een stevige klim gemaakt vanuit het bekende wijndorp Rully (Côte Chalonnaise) richting de westelijke hellingen waartegen wijngaarden zijn aangeplant. Via een slingerweg kan het nog hogerop, totdat wij de laatste wijngaarden binnen de AOC Rully aanschouwen: links het climat ‘En Rosey’ en rechts het climat ‘En Varot’. Wij bevinden ons inmiddels op 330 meter boven de zeespiegel.
Met de recente heruitgave Inside Burgundy (2021) van Jasper Morris ligt het meest gezaghebbende boek over de Bourgogne voor ons. Er zijn de afgelopen jaren meer interessante boeken over onze geliefde wijnregio verschenen: eveneens een heruitgave, namelijk Le vin de Bourgogne, geschreven door Jean-François Bazin (2020) met een voorwoord van Aubert de Villaine, en Wines and Vineyards of Burgundy van Camillo Favaro en Giampaolo Gravina (2018). Het is eindeloos bladeren in deze boeken met hun encyclopedische karakter. Maar het is minstens zo amusant en leerzaam om over de Bourgogne te lezen. Het is mede daarom dat ik de reader On Burgundy: from Maddening to Marvellous in 59 Wine Tales (2023) onder de aandacht breng.
Bourgogne was één van de 21 regio’s van Frankrijk, totdat het in 2016 opging in de nieuwe regio Bourgogne-Franche-Comté. De Bourgogne of [in het Frans La Bourgogne] is een Franse wijnregio die zich uitstrekt over drie van de vier departementen van de voormalige geografische regio Bourgogne: Yonne, Côte d’Or en Saône-et-Loire. De wijnen uit de Bourgogne vallen onder het AOC [inmiddels AOP] classificatiesysteem, met als meest in het oog springende kenmerk dat je de naam ‘Bourgogne’ op het etiket van een wijnfles mag vermelden.
Bar-Restaurant de la Vallée in Mellecey ergens in 2023
Dit voorjaar nam ik Anéantir (‘Vernietigen’), de nieuwe roman van Michel Houellebecq, in de hand. Bourgogne kwam toen heel dicht bij. In het boek werkt de broer van de hoofdpersoon tijdelijk als restaurateur van bourgondische wandtapijten in Château Germolles (nabij Chalon-sur-Saône). Het kasteel ligt op loopafstand van mijn bourgondische residentie. Wanneer deze persoon in Bar-Restaurantde la Vallée gaat lunchen, vertoeft hij welhaast ‘om de hoek’. Het ooit charmante Bar-Restaurantde la Vallée in Mellecey was lange tijd gesloten, enkele jaren geleden heropend als een veredelde snackbar, maar inmiddels weer gesloten. De roman Anéantir speelt zich af in 2027. Afwachten wat dat jaar daadwerkelijk zal brengen voor Bar-Restaurantde la Vallée.
Twee vertrouwde bijdragen aan het einde van het jaar: ‘een terugblik’ (nieuws, nieuwtjes) en ‘mijn terugblik’ (altijd leuk natuurlijk).
Cité des Climats et vins de Bourgogne in Chablis: musealisering van de Bourgogne
Laatste nieuws Vanaf 8 december 2023 dienen de wijnproducenten in Frankrijk (lees: in de gehele EU) de voedingswaarden op het etiket van een wijnfles te vermelden en de consument te voorzien van een ingrediëntenlijst. Zo kom je eindelijk te weten hoeveel kilocalorieën je per glas wijn tot je neemt. Het product wijn heeft tot nu toe geprofiteerd van een uitzondering, omdat het naar verluidt “een levend materiaal is met een onstabiele samenstelling”. Belangenorganisaties hadden een legertje advocaten paraat staan om de maatregel, vanwege mentale (stress…), administratieve en financiële redenen, in ieder geval te proberen uit te stellen.
Om te voorkomen dat een etiket op een fles rommelig of onleesbaar wordt, heeft het merendeel van de wijnproducenten gekozen voor een QR-code. Maar nog steeds hoor je wijnbouwers tegensputteren. Olivier Morin uit Chitry: “Iedereen zal beseffen dat er niets slechts aan wijn is, behalve de alcohol wanneer je er te veel van drinkt.”
Lieu-dit ‘Clos de la Fortune’ in Bouzeron is een monopole van Domaine Chanzy
Na in de eerste bijdrage dit jaar met bourgondische nieuwtjes te hebben gestrooid, stond ik vervolgens stil bij enkele promoties die in de steigers staan. Twee appellations kunnen aan het rijtje worden toegevoegd. In de Côtes du Couchois wroet men in de bodem om andermaal de uniciteit van het terroir aan te tonen. Na het bewerkstelligen van een appellation régionale met complementaire benaming voor rode Bourgognes, is de ambitie om dit ook voor witte Bourgognes te kunnen realiseren. De gewenste promotie zal, vrees ik, veel voeten in de aarde hebben (flauwe woordspeling, maar toch). De meest evidente reden is het geringe volume wit in dit kleine wijndistrict. De andere appellation, sinds 1998 een heuse village, die aast op promotie, is Bouzeron. Bouzeron ziet graag dat enkele climats als 1er Cru worden geclassificeerd.
Terwijl 2023 op zijn einde loopt, realiseer ik me dat ik de wijnoogst in de Bourgogne nog niet heb besproken. Hoog tijd om dat in deze bijdrage goed te maken.
Hartje Côte Chalonnaise begin september 2023: een welkom plekje in de schaduw
Wanneer het druilerige augustusweer in september had aangehouden, zou zich in de Bourgogne een klein ‘rampscenario’ hebben voltrokken. Maar het weer veranderde. Toen ik begin september in de Bourgogne arriveerde, brak een heuse hittegolf uit die twee weken zou duren. Het warme weer heeft in hoge mate de wijnoogst gered. De talrijke druiventrossen profiteerden van de late zomerzon, die hun rijpheid perfectioneerde. Maar bij de wijnbouwers was na al die weertypes de onzekerheid troef: “Wanneer te beginnen met de wijnoogst?” Ik nam bijgevoegde foto op 9 september jl., en je ziet dat er in de meest zuidelijke wijngaarden van de AOC Mercurey nog weinig reuring was.
Met zijn vrij constante productie werd Frankrijk dit jaar weer de grootste wijnproducent ter wereld, vóór Italië, waar de productie vanwege een rampzalige oogst met 12% daalde. Frankrijk is nog altijd het meest beroemde wijnland en het voorbeeld voor alle wijnmakers in de wereld. Daar moet toch een goed boek over te vinden zijn. Zou je denken.
Je liep tot voor kort de betere boekhandel binnen of trakteerde Bol en Amazon op de zoektermen “Frankrijk’ en ‘wijngids’, maar je trof er weinig of beter gezegd niets aan. Gelukkig was daar in de zomer de Nederlandse wijnschrijver Sander de Vaan to the rescue. Met de naderende decembermaand breng ik bij de lezers van mijn blog zijn Wijngids Frankrijk graag onder de aandacht.
Cave de Juliénas maakt deel uit van Juliénas Chaintré Vignerons Associés
Wat is de Beaujolais? Wanneer de Beaujolais tot de administratieve wijnregio Bourgogne behoort, wat is de Beaujolais dan? Een sub-regio, een streek, een district, een gebied? De meeste wijnschrijvers die de Beaujolais een warm hart toedragen, omzeilen dit dilemma en noemen de Beaujolais simpelweg de Beaujolais. Zij omzeilen ook het gebruik van de naam Bourgogne. Want anders dringt de vergelijking tussen de Beaujolais en de Bourgogne zich weer op. Misschien dat wij het over één zaak eens kunnen worden: de Beaujolais is niet gelijk aan de Bourgogne.
Of ik een goed restaurant kan aanbevelen? Die vraag tref ik af en toe aan in de mailbox. Laat ik je meteen vertellen dat ik in al die jaren Bourgogne niet vaak buiten de deur heb gegeten, ondanks dat deze bijdrage mogelijk anders doet vermoeden. Daarbij is mijn lievelingsrestaurant sinds kort gesloten en wil niemand de zaak overnemen. Ik heb het over Le Mercurey in Mercurey. Het was goed en deugdelijk eten, omringd door lokale bewoners en wijnbouwers.
