Inleiding
De classificatie IGP (Indication Géographique Protégée) is een klein en weinig bekend wijnaspect binnen de geografische regio Bourgogne *). Wijnen met deze classificatie (voorheen Vins de Pays) bieden een grote variëteit in smaak en kwaliteit. Dankzij meer ruimte voor experimenten, creativiteit, druivenrassen en hogere rendementen, zijn ze in staat om ons positief te verrassen.
In La Bataille des Vins, geschreven door Henri d’Andeli in 1224, worden de vier belangrijkste wijnplaatsen van weleer in de Bourgogne vermeld: Beaune, Vézelay, Chablis én Flavigny. Flavigny? Inderdaad, want dankzij de inspanningen van de monniken uit Flavigny-sur-Ozerain belandden hun gerenommeerde wijnen bij de Franse koningen in Versailles op tafel. Verschillende economische factoren en de kaalslag door de phylloxera (druifluis) zorgden er echter voor dat de wijngaarden rondom Flavigny-sur-Ozerain en het gehele omringende wijndistrict (Coteaux de l’Auxois) aan het einde van de 19e eeuw verdwenen.
Lees verder
Naast de vele tientallen bekende en minder bekende AOC’s, tezamen de wijnregio Bourgogne genoemd, kent de geografische regio Bourgogne vier IGP’s (Indication Géographique Protégée). Dit zijn relatief onbekende wijndistricten met een classificatie die in 2009 de oude Vin de Pays verving. In 2019 bezocht ik IGP Coteaux de l’Auxois, vorig jaar gepresenteerd in twee bijdragen. Tijdens de voorbereiding op Grands Jours de Bourgogne 2020 leerde ik de namen van de drie andere IGP’s kennen: IGP Yonne, IGP Saône-et-Loire en IGP Sainte-Marie-la-Blanche. Ik was bekend met wijnbouw rondom Sainte-Marie-la-Blanche, maar wist tot op dat moment niet dat de naam van dit wijndorp gelijk is aan een heuse IGP.
Lees verder
Alsof Champagne overvloeit in een noordelijk stukje Bourgogne: de Châtillonnais. Op weg van Châtillon-sur-Seine naar Grancey-sur-Ource rijd je daadwerkelijk even de Champagne binnen om vervolgens rechtsaf te slaan. Ergens langs deze tien kilometer lange, slingerende weg staat een bord dat meldt dat je het Pays Châtillonnais weer bent binnengereden. In the middle of nowhere oogt hier elk dorp als een kleine stad. Het in een dal gelegen Grancey-sur-Ource vormt daarop geen uitzondering, ondanks zijn bescheiden 200 inwoners.
Lees verder
De Auxois, een streek die ten (noord)westen van Dijon ligt, is tegenwoordig vooral bekend vanwege zijn glooiende heuvels, rustieke dorpen en Charolais-runderen. Zoals zoveel regio’s in Frankrijk was het ooit een welvarend wijnbouwgebied. Heden ten dage dien je de wijngaarden bijna met een vergrootglas te zoeken. Intussen heeft een aantal wijnbouwers nobel werk verricht door enkele verwaarloosde wijngaarden nieuw leven in te blazen. Ruim twintig jaar geleden kregen deze activiteiten een steuntje in de rug door de toekenning van de zogenaamde IGP (Indication Géographique Protégée) aan de Coteaux de l’Auxois. Rijd een dagdeel in de Auxois rond en je beseft: de gewenste AOC-classificatie zal voor die paar wijngaarden nog wel even duren. Weet alvast dat het daarbij niet ligt aan de uitstekende kwaliteit van de wijnen.
Lees verder
De Châtillonnais en de Côtes du Couchois mogen dan wel relatief onbekende districten zijn op de bourgondische wijnkaart, de wijnen dragen ten minste nog de appellations régionales (AOC) Bourgogne. Dit kan niet worden gezegd van de wijnen uit de Coteaux de l’Auxois, die het vooralsnog moeten doen met een IGP-classificatie (Indication Géographique Protégée), voorheen VdP (Vin de Pays). De huidige omvang van de Coteaux de l’Auxois komt grotendeels overeen met het gebied dat onder de oude classificatie viel. Overigens geen onvertogen woord over een IGP. Hugh Johnson: “Potentially the most dynamic category in France. […] Enormous variety in taste and quality but never ceases to surprise.”
Lees verder
Côtes du Couchois is het verstilde achterland van de Côte Chalonnaise. Of het onbekende zuiden van de Hautes-Côtes de Beaune. Het kleine Bourgondische wijndistrict is in elk geval uniek: steeds glooiend, afwisselend—de wijngaarden liggen verspreid—en het landschap toont alle tinten groen. Je rijdt er niet alleen langzaam en voorzichtig vanwege de vele bochten, maar ook omdat je de rust in plaatsen als Saint-Maurice-lès-Couches en Saint-Sernin-du-Plain niet wilt verstoren. Ik volgde de bewegwijzering richting Mazenay, een klein dorp dat deel uitmaakt van de gemeente Saint-Sernin-du-Plain.
Lees verder
Côtes du Couchois is vernoemd naar de plaats Couches. Aan de rand van de bebouwde kom ligt Château de Couches, een kasteel met alles erop en eraan: uitkijktoren, ophaalbrug, kapel en wijngaarden. Het kasteel is vernoemd naar Marguerite de Bourgogne. Zij zou met een of andere koene ridder een scheve schaats hebben gereden, iets wat haar man haar niet in dank afnam. Hij sloot Marguerite op in Normandië, waar zij ook zou zijn gestorven. De legende vertelt echter dat haar nicht, Maria van Couches, Marguerite in het diepste geheim zou hebben opgevangen, zodat zij in alle anonimiteit nog een kleine twintig jaar aan haar leven kon vastplakken. Elk historisch bewijs ontbreekt. Maar in Couches hebben ze een kasteel met een beroemde naam, en de omringende wijngaarden zijn onmiskenbaar echt.
Lees verder
Een aantal wijndistricten binnen de Bourgogne is in Nederland minder bekend. In het departement Côte-d’Or ligt, ten noorden van het stadje Châtillon-sur-Seine, de Châtillonnais. De wijngaarden daar grenzen aan de Champagne, en het is dan ook niet verwonderlijk dat Crémant de Bourgogne hier de hoofdrol speelt. In het boekje En route vers les Bourgognes, uitgegeven door het Bureau Interprofessionnel des Vins de Bourgogne (BIVB), worden zes domeinen gepresenteerd die je graag verwelkomen om hun Crémants de Bourgogne te proeven en te kopen.
Lees verder
Wijn uit Bourgogne 