De langgerekte Côte d’Or bestaat uit de Côte de Nuits in het noorden en de Côte de Beaune in het zuiden. Beide wijndistricten herbergen, wat classificaties betreft, onder meer Grands Crus, 1ers Crus en appellations villages. Op village-niveau hebben ze, naast de namen van vermaarde wijndorpen, elk een bijzondere appellation: Côte de Nuits-Villages en Côte de Beaune-Villages. Bourgogne zou Bourgogne niet zijn als ze een-op-een te vergelijken zouden zijn. De eerste doet het uitstekend, de tweede lijkt langzamerhand uit het repertoire van de Bourgondische wijnbouwers te verdwijnen.

Ten zuiden van Dijon begint de Côte de Nuits met de AOC Marsannay. Naast Marsannay kent de Côte de Nuits nog zeven beroemde AOC’s: Fixin, Gevrey-Chambertin, Morey-Saint-Denis, Chambolle-Musigny, Vosne-Romanée (incl. Échézeaux), Vougeot en Nuits-Saint-Georges. Wie over de toeristische Route des Grands Crus of via de drukke D974 naar het zuiden rijdt, valt ongetwijfeld op dat er tussen de beroemde appellations villages meer wijndorpen liggen, vaak met onbekendere namen. De wijngaarden in deze dorpen voldoen niet aan de criteria om afzonderlijk als appellation village te worden geclassificeerd.

Wijngaarden in vijf dorpen (Brochon, Premeaux, Comblanchien, Corgoloin én Fixin) worden wel geclassificeerd als Côte de Nuits-Villages. Deze Bourgogne kan worden gemaakt van de opbrengst van wijngaarden uit één of meer van de vijf dorpen, of zelfs van één enkele wijngaard uit één dorp, met vermelding van een climat of lieu-dit op het etiket. In het eerste geval kan een Côte de Nuits-Villages een complexe wijn zijn: de wijngaarden van Corgoloin brengen doorgaans stevige wijnen voort, die van Comblanchien juist meer zachte wijnen. Een Côte de Nuits-Villages kan zowel rood (van de pinot noir) als wit (van de chardonnay) zijn.

Hoe meer je in details treedt, hoe scherper je het onderscheid moet maken. Ongeveer de helft van de wijngaarden in Premeaux draagt de AOC Nuits-Saint-Georges. En wat te denken van Fixin, dat binnen zijn gemeentegrenzen maar liefst vijf classificaties kent (Côte de Nuits-Villages, Fixin [village én 1er Cru], Bourgogne Côte d’Or en Bourgogne)? Je kunt je ook afvragen hoe een Côte de Nuits-Villages zich wat kwaliteit betreft verhoudt tot de nieuwe appellation régionale Bourgogne Côte d’Or. Je hoofd dreigt ervan te tollen, terwijl je nog geen druppel hebt geproefd.

De handelshuizen met grote volumes zijn gespecialiseerd in het maken van Côte de Nuits-Villages. Exemplaren van Maison Joseph Drouhin of Jean-Claude Boisset zijn bij Gall & Gall te vinden. Gelukkig maken ook individuele domeinen Côte de Nuits-Villages, zoals de Côte de Nuits-Villages ‘vieilles vignes’ 2015 van Domaine A. Chopin et Fils uit Comblanchien. Een indrukwekkende Bourgogne die zich moeiteloos laat vergelijken met een bekende appellation village.

Een ander verhaal geldt voor de meer zeldzame en uitsluitend rode Côte de Beaune-Villages. Vrijwel alle AOC’s binnen de Côte de Beaune doen mee met deze classificatie (Aloxe-Corton, Beaune, Pommard en Volnay uitgezonderd). Vroeger verdwenen druiven uit minder bekende AOC’s, zoals Chorey-lès-Beaune en Maranges, achter het etiket ‘Côte de Beaune-Villages’. Nu betreft het vaak een blend van de oogst uit verschillende wijndorpen. Vooral handelshuizen maken deze bourgondische variëteit.

Toevallig is deze maand de Côte de Beaune-Villages van Bouchard Père et Fils in de aanbieding bij Denis Perret in Beaune: meestal een frisse, fruitige Bourgogne die jong moet worden gedronken, in dit geval een stevig exemplaar uit 2015 dat een uur voor het drinken geopend dient te worden. Misschien dat er zich druiven uit het zuiden van de Côte de Beaune (Maranges) achter het etiket bevinden?

Ook hier geldt: wie de details induikt, kan zich afvragen waarom er geen Bourgogne met de naam ‘Côte de Nuits’ bestaat, maar wel één met de naam ‘Côte de Beaune’. En wat is het verschil tussen een ‘Beaune’, een ‘Côte de Beaune’ (AOC én wijndistrict) en een ‘Côte de Beaune-Villages’? Dat verdient allemaal een andere bijdrage.

Voor beide Bourgognes geldt: het beste is zoeken in Bourgogne zelf. Een goede Côte de Nuits-Villages voor minder dan 20 euro is nog steeds mogelijk, en kan een uitstekend alternatief vormen voor duurdere appellations villages, zeker wanneer hij van een gerenommeerde wijnbouwer komt. Intussen ben ik benieuwd naar de Côte de Beaune-Villages van Bouchard; in Beaune betaalde ik er een dikke tien euro voor.

Addendum voorjaar 2025 – Côte de Nuits-Villages:
Vanaf oogstjaar 2024 geldt deze appellation village alleen nog voor climats aan het zuidelijke uiteinde van de Côte de Nuits: in Prémeaux, Comblanchien en Corgoloin. Aan het noordelijke uiteinde vallen ongeveer de helft van de climats in Brochon (de andere helft behoort tot de AOC Gevrey-Chambertin) én in Fixin, die oorspronkelijk onder de AOC Côte de Nuits-Villages vielen, inmiddels onder de AOC Fixin.