In de Nederlandse reis- en boekhandels heb je een vrij redelijke keuze aan reisgidsen over Bourgogne. De Nederlandse ANWB bracht Ontdek Bourgondië uit (2013) en de Belgische uitgeverij Lannoo publiceerde in de Trotter-reeks Bourgondië (2014). Als derde kwam Michelin met De Groene Reisgids Bourgogne (2016). De ANWB-gids is de meest beknopte gids over Bourgogne, terwijl de Trotter-gids je meeneemt buiten de gebaande paden. De Michelin-gids (beste keuze) wordt in een volgende bespreking behandeld. Ik beperk me in deze bijdrage tot de Trotter en de ANWB, waarbij ik uiteraard let op welke wijze over de wijnregio wordt geschreven.

Het is niet moeilijk om in een reisgids een onjuistheid tegen te komen. Gidsen zijn vaak al verouderd voordat ze in de winkel liggen, iets wat ik nog voor lief neem – ook in deze blog kan de actualiteit sommige zaken al hebben ingehaald. Een belangrijker bezwaar is echter het informele taalgebruik in sommige gidsen, dat de lezer meteen in vakantiestemming probeert te brengen. Te vaak ontaardt dat gezellige geklets, soms tot het gezapige af, in gefragmenteerde, onvolledige en uiteindelijk foutieve informatie over Bourgognes. Neem bijvoorbeeld deze zin uit de Trotter-gids: “Marsannay stond lange tijd bekend vanwege de rosé, waarvan je zo lekker licht in je hoofd wordt.” Alleen al door het werkwoord ‘stond’ in de verleden tijd te gebruiken, slaat de gids de verkeerde weg in.

Er is alle reden om alarm te slaan wanneer de Trotter-gids schrijft over de Hautes-Côtes, waar je “bijzondere elegante chardonnays en bourgognes aligotés” kunt vinden. Gooi wat druivenrassen tegen de muur, en er blijft altijd wel iets ertegen aan kleven. De gids geeft verder de indruk dat de wijnbouwers in de Hautes-Côtes na het oogsten van druiven en het bottelen van de wijnen niet veel anders doen dan leunend tegen de deurpost op jou te wachten om hun wijnen te verkopen. In werkelijkheid werkt meer dan de helft van de wijnbouwers in de Hautes-Côtes op basis van een rendez-vous (afspraak), deels omdat er het hele jaar door genoeg werk in de wijngaarden te doen is.

Met de inleiding over wijn in de ANWB-gids kan ik, afgezien van af en toe een wat benauwde ervaring, wel leven. Daar waar ik mijn wenkbrauwen frons, vraag ik me af waar deze ‘wijsheid’ vandaan komt. Zo wordt bij veel wijnen verondersteld dat ze lang kunnen worden bewaard, terwijl voor sommige wijnen tussen de drie en vijf jaar toch echt het maximum is. Wat betreft de wijnen uit de Mâconnais is de conclusie pijnlijk: de rode wijnen zijn te stevig en de witte wijnen missen finesse. Ik zou de ANWB-gids maar beter buiten het zicht laten in dit wijndistrict. Je zult ermee om de oren worden geslagen. Nog zo’n oorwassing zou je in Saint-Romain kunnen krijgen, wanneer je uit de gids voorleest dat je in de Hautes-Côtes de Beaune bent. Saint-Romain maakt sinds 1947 deel uit van de Côte de Beaune. En daar is men behoorlijk trots op.

Een van de duidelijkste voorbeelden van mijn ongemak bij het lezen van de ANWB-gids is de passage over Givry. De Franse koning Henri IV zou “verslaafd” (de Fransen houden het bij ‘préféré’) zijn geweest aan deze Bourgogne uit de Côte Chalonnaise. De gids schrijft: “Bij Domaine Thénard kun je een werkelijk royale Corton ‘Clos du Roi’ kopen.” Deze Grand Cru-wijngaard ligt echter tientallen kilometers noordelijker in de Côte de Beaune en heeft niets te maken met Givry, noch met de voorkeur van Henri IV. Het is alsof de reisgids vertelt over Nijmeegs Marikenbrood en vervolgens een bakker in Nijmegen aanbeveelt, omdat je daar een lekkere Limburgse vlaai kunt kopen. Het is mooi voor Domaine Thénard dat ze ook een stukje van een koninklijke wijngaard in de Côte de Beaune bezitten, maar voor bezoekers die zich in Givry even Henri IV willen wanen, is het ronduit verwarrend.