Of 2020 een bizar jaar is. In Bourgogne begon tien dagen geleden de wijnoogst. Dat is bijna een maand eerder dan vorig jaar, toen de oogst pas in de tweede week van september van start ging. De eerste druiven, bestemd voor Crémant de Bourgogne, worden doorgaans in het zuiden van de Bourgogne geplukt, in de Mâconnais. Zo ook dit jaar, waar men het record uit 2003 met ruim een week verbrak.

Alles wees er dan ook op dat de oogst in de noordelijkere wijndistricten ongekend vroeg zou beginnen. Begin augustus spraken wijnbouwers de verwachting uit dat dit ergens tussen 22 en 25 augustus zou gebeuren. Het werd zelfs nog een week eerder: afgelopen maandag, 17 augustus, trokken de eerste druivenplukkers de wijngaarden van Givry en Rully (Côte Chalonnaise) in. Diezelfde dag kwamen ook wijnbouwers in Volnay (Côte de Beaune), geconfronteerd met een aanhoudende hittegolf, tot één conclusie: de wijngaarden in, want de druiven waren rijp. Ook daar werd het oogstrecord van 2003 met een week verbroken. In het noorden van de Bourgogne, in en rond Chablis, verwacht men eind augustus te beginnen; de druiven voor Crémant de Bourgogne worden daar inmiddels al geplukt.

De vroege wijnoogst in Bourgogne wordt gekenmerkt door een samenspel van vier factoren: vroegrijpe druiven, de huidige hittegolf, de hygiënische maatregelen vanwege de COVID-19-epidemie en een (helaas) lagere opbrengst dan normaal. Met kennis van eerdere persberichten, onder meer van het Bureau Interprofessionnel des Vins de Bourgogne, komt deze vroege oogst niet als een verrassing. Al in het voorjaar lagen de temperaturen bovengemiddeld hoog, wat de groei van de druiven bevorderde “à la vitesse de la lumière”. Niet alleen de lente was heet en droog; ook de zomer deed er nog een schepje bovenop met een serieuze hittegolf.

Een wijnbouwer legde in de media uit dat vroeg oogsten niet per se een noodgreep is, maar het resultaat van zorgvuldig gekozen oogstdata. Juist op het moment dat de druiven dreigen uit te drogen, hebben vooral de rode druiven een mooie, donkere kleur en zijn zij – samen met de witte druiven – in staat veel concentratie in het sap te brengen. Een te lange periode van droogte kan de rijpheid echter negatief beïnvloeden; de druiven worden dan als het ware gegrild. Een voordeel van de vroege oogst is er ook: wijnbouwers kunnen voor de druivenpluk een beroep doen op studenten, omdat hun vakantie nog niet is afgelopen.

Daarnaast is het noodzakelijk het werk anders te organiseren en werknemers te beschermen in verband met COVID-19. In de wijngaarden zijn maatregelen relatief eenvoudig toe te passen, aangezien er voldoende afstand is tussen de rijen wijnstokken. De organisatie van lunches of gezamenlijke maaltijden ligt gevoeliger. Pauzes in de wijngaarden verlopen volgens een strikt protocol: iedere druivenplukker beschikt over een eigen wegwerpbeker, lunchpakket en dergelijke. Vaak wordt één persoon aangewezen om de grotere maaltijden te verzorgen. Het aanbieden van collectieve maaltijden is niet altijd mogelijk.

De opbrengst van 2020 wordt vergeleken met die van 2011, 2007 en vooral 2003, het referentiejaar dat deze dagen vaak wordt genoemd. De eerste geluiden uit de Mâconnais spreken van opbrengsten die 20 tot 25% lager liggen dan normaal. Dat is beter dan vorig jaar, toen in sommige districten de oogst zelfs 30% lager uitviel. Uit de Côte Chalonnaise komen echter somberder berichten: de opbrengst van sommige percelen met pinot noir zou 30 tot 50% lager zijn dan gemiddeld, waarbij de druiven, net als vorig jaar, opvallend klein zijn. Over de opbrengst van chardonnay is het nog te vroeg om harde uitspraken te doen. De eerste geluiden luiden: “In ieder geval minder dan normaal, op zijn best tegen normaal.” Voor het tweede jaar op rij worden wijnbouwers dus geconfronteerd met beduidend lagere opbrengsten. Een betrokkene uitte in de media zijn zorgen: “De herhaling van deze oogstverminderingen brengt de winstgevendheid van de sector in gevaar.”

Toch sluiten de wijnbouwers hun beschouwingen af met voorzichtig maar uitgesproken optimisme over de kwaliteit van de oogst 2020. Die belooft uitstekend te zijn. Er wordt onder meer gesproken over een goede zuurgraad (l’acidité est bien). Het druivensap laat vooralsnog een mooi alcoholpotentieel zien, wat uitzonderlijk is onder deze warme omstandigheden. De verenigde wijnbouwers uit Prissé, die hun druiven leveren aan coöperatie Terres Secrètes, meldden via sociale media “une récolte qui s’annonce belle”. Vergelijkbare woorden klonken in een persbericht van het handelshuis Bouchard Père et Fils: “Une vendange qui promet un bon millésime.” Tot slot de geruststellende woorden van een bekende wijnbouwer uit het noorden van de Mâconnais: “Ce sera assurément un très beau millésime.”