Bio Bourgogne

Domaine de la Monette, Mercurey (Wijn uit Bourgogne)

Domaine de la Monette (met de zonnepanelen) nabij Mercurey is bio-gecertificeerd

Ze worden de laatste jaren meer en meer in het nieuws gebracht en in het zonnetje gezet: domeinen, handelshuizen en tegenwoordig ook coöperaties die op een biologisch vriendelijke wijze wijn verbouwen en grootbrengen. In de Guide des Caves 2020 werd een apart embleem voor deze groeiende groep wijnbouwers geïntroduceerd: ‘entreprises certifiées dans une démarche environnementale’. Achter dit embleem schuilt een klein gamma aan keurmerken: biologisch (AB, Eurofeuille), biodynamisch (Biodyvin, Demeter), algemene milieucertificeringen (Haute Valeur Environnementale de niveau 3, Terra Vitis) en zelfs certificeringen die betrekking hebben op maatschappelijk en duurzaam ondernemen (Vignerons en Développement Durable). In deze bijdrage wil ik de twee bio-keurmerken aanstippen: biologisch en biodynamisch. Eerst enige cijfers.

In 2016 werden 8% van de wijngaarden in de Bourgogne en 3% van de wijngaarden in de Beaujolais op een bio-verantwoorde en gecertificeerde wijze onder handen genomen, hetgeen neerkomt op respectievelijk 2500 ha/270 producenten en 600 ha/100 producenten. Een ronde door de Bourgogne (en de Beaujolais) leert ons dat veel wijnproducenten bezig zijn met de overgang tot een vorm van biologische wijnbouw, een activiteit geduid als ‘conversion d’un vignoble à l’agriculture biologique’. Dit traject duurt doorgaans enkele jaren. Zo ging het bekende Château de Pommard aan de slag binnen zijn ‘Clos Marey-Monge’. Men begon de transitie in 2016 en hoopt volgend jaar in het bezit te zijn van het Demeter-certificaat.

Dit voorbeeld toont aan dat grotere spelers in Bourgogne, tegenwoordig ook de coöperaties, hun transitie in overzichtelijke stappen trachten te bewerkstelligen. Zo brengen de Vignerons d’Igé deze maand hun eerste resultaat, de Bourgogne Aligoté uit 2019 onder de aandacht (vin en conversion agriculture biologique). Dient ten slotte te worden vermeld dat een groot aantal wijnbouwers in Bourgogne reeds in een bio(-dynamische) geest werkt zonder een certificaat of keurmerk.

Meer recente cijfers (2019) tonen aan dat de wijnregio Bourgogne koploper in Frankrijk is wat betreft bio-gecertificeerde wijnproducenten. Het versnipperde karakter van de wijngaarden in de Bourgogne speelt ongetwijfeld een belangrijke rol als motief voor een bio-transitie, Er kan op relatief kleine schaal worden geëxperimenteerd en het liefst binnen een ommuurde clos. Want juist in de Bourgogne dien je soms rekening te houden een buur die het wat minder nauw met de regels neemt. Binnen een clos kan er gemakkelijker worden gewerkt aan een unieke biodiversiteit.

Net zoals bij biologische wijnbouw wil biodynamische wijnbouw de uniciteit van het terroir respecteren en gezonde, kwalitatief uitstekende wijnen produceren. De wijnbouwers weigeren chemische preparaten te gebruiken, waarbij je mag denken aan kunstmest en pesticiden. Ook tracht men, de bodem moet tenslotte ademen, op een traditionele wijze te ploegen.

De biodynamische wijnbouw gaat een stap verder. De woorden ‘balans’, ‘evenwicht’ en ‘harmonie’ zijn gemeengoed binnen het vocabulaire van de biodynamische wijnbouwers. Zij werken aan het revitaliseren van de bodem, tegelijkertijd aan de versterking van de natuurlijke weerstand van de planten met behulp van een nauwkeurige methodologie. De wijnbouwers gebruiken preparaten die zijn gemaakt van natuurlijke producten. Deze preparaten behandelen zowel de grond als de planten. Bekend is de zelfgemaakte compost op basis van koeienmest. De grondhouding bij biodynamische wijnbouw is een vertrouwen op de natuur, haar ritmes en vooral haar vermogen opnieuw een evenwicht in de wijngaarden aan te brengen.

Het principe achter biodynamische wijnbouw is kosmisch: niet alleen de maan, maar ook de positie van de planeten bepaalt de werkzaamheden van de wijnbouwer in de wijngaarden: van planten tot oogsten. Soms klinken de extremen van biodynamische wijnbouw als vage vormen van spiritualiteit. Maar uiteindelijk leren de inmiddels vele jaren van ervaring ons: het werkt.

Wanneer ik het voor het kiezen heb, ga ik voor bio. Dat deed ik bijvoorbeeld bij Henri Mutin in de Chatillionais met zijn Crémant bio, bij Patrick Hudelot in de Hautes-Côtes de Nuits en bij Château de Sassangy, randje Côte Chalonnaise (een heel goede rode Hautes-Côtes de Beaune). Vorig jaar viel mij de eer te beurt te mogen kennismaken met het Nederlandse succesverhaal in de Côte Chalonnaise: Domaine de la Monette (bezoek alleen na afspraak). Er is een reden mij meer en meer te wenden tot bio-wijnbouwers. Ik ben aangestoken door mijn bourgondische gastheer die woordvoerder is van de zogenaamde ‘Gîtes Vertes’ (‘groene gîtes’). Hij introduceerde mij bij een aantal enthousiaste bio-wijnbouwers.

Om een bewuste keuze te maken voor een bio-wijnbouwer kun je de eerder genoemde Guide des Caves 2020 raadplegen. Een internetsite met de naam ‘BioBourgogne Vitrine’ heeft een lijst samengesteld met (momenteel) 49 bio-gecertificeerde wijnbouwers. Inmiddels verschenen eind vorige eeuw ook de eerste biologische supermarkten, die ook niet verlegen zitten om een goede Bourgogne, zoals Biocoop en Biomonde (bij de laatste een loepzuivere Mâcon-Villages ‘vieilles vignes’ van Domaine de la Verpaille uit Viré).

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.