Een raadselachtige Bourgogne Passe-tout-grains

Vosne-Romanée, Côte d'Or (Wijn uit Bourgogne)

Vosne-Romanée: de schatkamer van de Côte d’Or

Tijdens mijn eerste rondreis in Bourgogne liet ik in een restaurant de maaltijd begeleiden door een Bourgogne Passe-tout-grains. Hij was ronduit heerlijk. Om onder de aandacht te houden, was mijn gedachte. Maar ik vond zijn gelijke niet, ondanks doorwrocht speurwerk. Na een gesprek met een wijnbouwer staakte ik de zoektocht. Hij trok bij de vermelding van die bourgondische variëteit een opvallend lang gezicht en hield het wat betreft mijn eerste Bourgogne Passe-tout-grains op een gelukstreffer: “Waarschijnlijk was het aandeel pinot noir relatief groot en waren de druiven van een goed jaar. Ook mogelijk dat u een fles dronk die een aantal jaren was bewaard. De smaak van de pinot noir druif kan daardoor wat beter naar voren komen.”

De Bourgogne Passe-tout-grains was en is nog steeds een vreemde eend in de bourgondische bijt. Je zag hem niet vaak en nu slechts zelden. Juist bij een enkele kwalitatief uitstekende domeinen is de Bourgogne Passe-tout-grains een vast nummer binnen het repertoire. Maar aldaar is hij meteen een stuk duurder. Bij de bekende handelshuizen en coöperaties treft je hem ook bijna niet meer aan. Zo maakt Maison Louis Latour nog een verdienstelijke versie, maar niet meer in elk oogstjaar. Verder is de Bourgogne Passe-tout-grains een blend (een vermenging van druivensoorten) en dat zie je niet vaak in Bourgogne. Daarbij verdwijnen de meeste blends in Bourgogne sinds een jaar of tien achter het etiket ‘Coteaux Bourguignons’.

De Bourgogne Passe-tout-grains is een eenvoudige, gemakkelijk drinkbare wijn. Hij is op zijn best prettig fruitig en hij behoort ook prettig te zijn geprijsd (rond de zes of zeven euro, bij de bekende domeinen over het tientje). Jong drinken en niet al te lang bewaren (hooguit een jaar of drie), ook al brengt de eerder vermelde wijnbouwer je mogelijk op andere gedachten. Het advies om hem altijd even te proeven. In een Franse supermarkt, zeker op het laagste schap en achter de naam van een obscuur handelshuis, laat ik hem altijd staan.

Tot de Tweede Wereldoorlog was de Bourgogne Passe-tout-grains een regelrechte ratjetoe. Alle restdruiven van een oogst werden in één vat te gegooid en tezamen gefermenteerd. Omdat de pinot noir en de gamay het meest werden verbouwd, waren vooral die druivensoorten in het vat te vinden. De Bourgogne Passe-tout-grains staat inmiddels officieel te boek als een rode wijn (rosé kan ook) van meer dan 30% pinot noir en meer dan 15% gamay. Het aandeel van andere toegestane druiven (chardonnay, pinot blanc en pinot gris) is minder dan 15%. De moderne, meer gangbare duiding van een Bourgogne Passe-tout-grains luidt: (minimaal) 1/3 pinot noir en (maximaal) 2/3 gamay. Op het etiket van de fles, neem bijvoorbeeld de eerder genoemde versie van Maison Louis Latour, staat die verhouding vermeld. Glashelder, zo lijkt het, maar bij nader inzien toch cryptisch.

Zo hield ik onlangs in een plaatselijke wijnwinkel de Bourgogne Passe-tout-grains Rosé (2018) van Domaine Robert Sirugue uit Vosne-Romanée in de hand. Nadrukkelijk stond ‘Pinot Noir’ op het etiket te lezen. Vreemd. Alles en iedereen, van mijn bourgondische boekenkast tot het I.N.A.O. (Institut National des Appellations d’Origine) definiëren de Bourgogne Passe-tout-grains als een blend met (meestal) de pinot noir en de gamay druif.

Middels een vriendelijk e-mail wisseling met het domein kwam ik meer te weten. Het betreft een rosé die ‘à la façon du sud‘ wordt grootgebracht. Tijdens de vinificatie wordt de fruitige kant alsmede de frisheid (vriendelijke citrustonen) naar voren gehaald. Wat betreft het etiket op de fles, de druiven die voor deze wijn zijn geselecteerd, komen van een perceel specifiek toegewezen voor het maken van een Bourgogne Passe-tout-grains. Tijdens het sorteren worden echter alleen de pinot noir druiven behouden voor de productie van de rosé.

Toch blijft het vreemd om deze wijn, met ‘Pinot Noir’ op het etiket vermeld, een ‘Bourgogne Passe-tout-grains’ te blijven noemen. Waarom niet simpelweg een ‘Bourgogne Rosé’? Enfin, de gedachte van de wijnbouwer die ik jaren geleden sprak, blijkt in ieder geval hout te snijden. Gelijk dat hij had met zijn wijze woorden over mijn allereerste Bourgogne Passe-tout-grains: “Waarschijnlijk was het aandeel pinot noir relatief groot en waren die druiven van een goed jaar.”

Linksom of rechtsom, nu Frankrijk ver weg is, vond ik met deze Bourgogne mijn ideale zomerrosé voor dit jaar. Geen niemendalletje overigens. Een stevige attaque (eerste smaakimpressie), veel fruit (framboos, aardbei), zwierig en toch elegant. Goed koelen uiteraard. Aan de prijzige kant, maar hij is het waard. Wij drinken tenslotte een rasechte Bourgogne uit Vosne-Romanée.

Bourgognes van Domaine Robert Sirugue zijn onder meer verkrijgbaar bij de wijnwinkels van Les Généreux.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.