Eind 19e eeuw voegden wijndorpen in de Côte d’Or de naam van hun meest prestigieuze wijngaard toe aan de oorspronkelijke dorpsnamen. Toen in 1879 Puligny zichzelf herdoopte tot Puligny-Montrachet, was de buur Chassagne er als de kippen bij om in hetzelfde jaar zijn naam te veranderen in Chassagne-Montrachet. Beide dorpen hebben een aandeel in één van de beroemdste wijngaarden ter wereld: ‘La Montrachet’. Er is een miniem verschil: Puligny-Montrachet bezit 4,01 ha van deze prestigieuze wijngaard, tegenover 3,99 ha binnen Chassagne-Montrachet. Over geluiden dat de chardonnay druif zich binnen de wijngaarden van Puligny nét wat beter thuis voelt, zullen we het maar niet hebben.

De reputatie van ‘La Montrachet’ was al begin 19e eeuw bekend tot ver buiten Frankrijk. Witte wijn was toen echter nog geen gemeengoed. De zeldzame chardonnay druif vond je hooguit terug in de wijngaarden van Puligny en Meursault (en enkele in Volnay en Chassagne om binnen de Côte de Beaune te blijven). Chardonnay werd vooral aangeplant op plekken waar pinot noir niet goed gedijde, bijvoorbeeld op harde kalksteenbodems. Bovendien zorgden de opbrengsten van pinot noir voor meer brood op de plank. “Met het verbouwen van rode wijn verdienen de wijnboeren een redelijke boterham, bij wit dient men genoegen te nemen met een stukje roggebrood”, noteerde de Amerikaanse president in spe Thomas Jefferson eind 18e eeuw tijdens zijn wijnreis door Frankrijk. Zelfs een Montrachet kostte toen de helft van een fles rode Bourgogne.

Na de phylloxera-epidemie, pakweg 150 jaar geleden, werden de wijngaarden opnieuw aangeplant. Vanwege de veranderende smaak van het publiek kwam er meer ruimte voor chardonnay. Vlak voor de Tweede Wereldoorlog bracht Chassagne-Montrachet ongeveer een kwart witte wijn voort. Sindsdien versnelde de overgang naar wit: een beroemd climat als ‘Les Caillerets’ (1er Cru) was in 1949 nog geheel beplant met pinot noir. In de jaren ’80 kantelde de verhouding tussen rood en wit definitief, mede door de internationale vraag naar Chardonnay, vooral uit Engeland en de Verenigde Staten. Tegenwoordig brengt Chassagne-Montrachet tegenover één fles rode wijn twee flessen witte wijn voort.

Binnen de wijnwereld bestaat een half verborgen discussie of Chassagne-Montrachet niet te veel chardonnay heeft aangeplant. Vooral de Britse wijnschrijver Hugh Johnson probeert dit sluimerende vuurtje aan te wakkeren met de stelling: “Too much indifferent white grown on land better suited to red.” Wie een betoog van mij verwacht dat Johnson gelijk geeft, zal ik moeten teleurstellen. Tot op heden dronk ik alleen maar heel goede tot ronduit fantastische witte Chassagne-Montrachet. Mogelijk doelt Johnson op enkele climats nabij de bebouwde kom en enkele hooggelegen 1ers Crus, waar de bodem ook geschikt is voor pinot noir.

Wel wil ik de verrassende kwaliteit van de inmiddels ‘onmodieuze’ rode Chassagne-Montrachet onderstrepen. Deze wijnen dragen alle klassieke kenmerken van een goede rode Bourgogne. Vaak geduid als ‘stevig’ en ‘vlezig’, worden steeds vaker ook de elegantie, finesse en lichtheid van rode Chassagne-Montrachet herkend. Wat ook opvalt, is de doorgaans vriendelijke prijs: soms rond de 20 euro, een stuk minder dan de gemiddelde prijs van de witte naamgenoot.

Om al deze redenen spoedde ik mij een maand geleden tijdens het Salon du Vin in Huy naar de stand van Domaine Jean-Charles Fagot om zijn rode Chassagne-Montrachet ‘vieilles vignes’ (2017) te proeven. Hemels. Mijn gedachte ging meteen uit naar een mooie Chambolle-Musigny. Bij het nakijken voor deze bijdrage bleek deze Bourgogne ook in Le Guide Hachette des Vins 2020 terecht te zijn gekomen. Veel aspecten rondom de geschiedenis van Chassagne-Montrachet hebben mij verbaasd, maar deze terechte vermelding in de bekende wijngids niet. Om onder de aandacht te houden: een rode Chassagne-Montrachet.

Foto cadole: © Xavier Maglott