Wat is de Beaujolais?
Wanneer de Beaujolais tot de administratieve wijnregio Bourgogne behoort, wat is de Beaujolais dan? Een sub-regio, een streek, een district, een gebied? De meeste wijnschrijvers die de Beaujolais een warm hart toedragen, omzeilen dit dilemma en noemen de Beaujolais simpelweg de Beaujolais. Zij omzeilen ook het gebruik van de naam Bourgogne. Want anders dringt de vergelijking tussen de Beaujolais en de Bourgogne zich weer op. Misschien dat wij het over één zaak eens kunnen worden: de Beaujolais is niet gelijk aan de Bourgogne.

Twaalf persoonlijkheden
De belangenorganisatie Inter Beaujolais presenteerde in 2022 twaalf korte filmpjes op sociale media. Van de twaalf appellations in de Beaujolais (de 10 Crus, Beaujolais-Villages en Beaujolais) wordt een geologisch portret geschilderd. Tussen 2008 en 2018 heeft het ontwerpbureau Sigales 18.000 ha onderzocht, ongeveer 15.000 booronderzoeken verricht en 1.000 putten gegraven tot 2 meter diep. De buitengewone diversiteit van de Beaujolais werd in kaart gebracht: meer dan 300 verschillende bodemsoorten, één van de redenen waarom de Beaujolais het UNESCO World Geopark-label heeft ontvangen.

Zowel de kennis van de geologie als van de bodem maakt het mogelijk om het beheer van de wijngaarden aan te passen: van de keuze voor onderstammen tot druivensoorten. Een ander belang is van commerciële aard: “Wijnbouwers en handelaars worden versterkt in hun discours”, concludeert Sigales. “Ze weten nog beter hoe ze over de Beaujolais moeten praten, wat aantoont dat ze een gedetailleerde kennis van hun terroir hebben.”

Op hun beurt leren wijnschrijvers om de vele nuances in de Beaujolais te onderkennen. Niet zomaar klakkeloos opschrijven dat het noorden van de Beaujolais een granietrijke bodem heeft. Bodemonderzoek in en rondom Juliénas toonde bijvoorbeeld aan dat deze slechts uit 17% graniet bestaat. Daarentegen werd er veelal blauwe stenen, resten van een oude vulkanische afzetting, gevonden die rijk aan magnesium is. De sympathieke Jérémy Bally van Domaine du Bois du Chat in Jullié nabij Juliénas liet mij dit blauw gesteente ooit zien. Hij maakt onder meer een heel mooie cuvée Juliénas (Sauvage) met mooie minerale tonen. Ideaal als aperitief!

Beaujolais 1er Cru
Binnen afzienbare tijd zal bij de Franse overheidsinstantie I.N.A.O. het officiële verzoek worden neergelegd om zeven climats binnen de AOC Fleurie te promoveren tot 1er Cru (La Chapelle des Bois, Les Garants, Grille-Midi, La Madone, Les Moriers, Poncié, La Roilette), ruim een kwart van het oppervlakte van de AOC *). Verspreid over verschillende pagina’s houdt de laatste editie van Bourgogne Aujourd’hui een hartstochtelijk pleidooi voor dit initiatief onderbouwd door de unieke geschiedenis van het wijndorp, de reputatie van het terroir tot de grote intrinsieke waarde van de wijnen uit Fleurie. Brouilly en Côte de Brouilly (middels een gemeenschappelijk dossier), Moulin-à-Vent en Juliénas zijn inmiddels geïnspireerd door de veelbelovende stappen van Fleurie.

Wijnoogst Beaujolais 2023
De belanghebbenden presenteren in hun persberichten een mooi oogstjaar 2023: “Uitgesproken fruitig, knapperige schil, zaden met een licht nootachtige smaak, vruchtvlees dat smelt in de mond. Geweldige wijnen zullen worden gemaakt van rijpe, gezonde druiven.” Wijnjournalisten zijn meer gereserveerd en plaatsen hier en daar een kanttekening: “Het oogstjaar 2023 zal niet het wijnjaar van de eeuw zijn: “Het is goed, soms heel goed voor de wijnbouwers en hun 2023 biedt in elk geval prachtige kleuren en een smaakvolle fruitigheid.”

De kanttekeningen hebben betrekking op de kwaliteit (heterogene factoren, van klimatologisch tot economisch) en op de kwantiteit (lagere opbrengst door hagel in het noorden en droogte in het zuiden van de Beaujolais). De hoge zomertemperaturen zorgden voor een snelle oogst. De Beaujolais uit 2023 heeft hierdoor iets meer gewicht en vertoont in ieder geval in vergelijking met 2021 meer finesse en is beter in balans. Ondanks een lagere opbrengst blijft 2020 in kwalitatief opzicht een droomjaar. Het oogstjaar 2023 mag zich uiteindelijk meten met de uitstekende oogstjaren 2018, 2015 en 2009. In grote lijnen vergelijkbaar met 2022, echter met een significant grotere opbrengst.

Bij het drinken van de Beaujolais Nouveau 2023
Het jaarlijkse ommetje naar Gall & Gall om traditiegetrouw de Beaujolais-Villages Nouveau van Joseph Drouhin te kopen: opvallend donkere kleur, typisch nouveau-geurtje in de neus, geconcentreerd, licht stroperig rood fruit, vleugje cassis, in de verte een viooltje, niet al te uitbundig, gedistingeerd zoals in zijn beste jaren. Ik blader door de Beaujolais-special van Bourgogne Aujourd’hui en uiteraard doet het mij veel deugd lovende recensies te lezen over enkele mooie flessen Beaujolais die ik in september kocht bij Juliénas Chaintré Vignerons Associés: een Saint-Amour, een Juliénas. Want hoe leuk het ieder jaar is om de Beaujolais Nouveau te drinken, vergeet nooit het echte werk in de Beaujolais. En dat kan reeds in Chaintré, in het zuiden van de Mâconnais.