“I’m not drinking any #@%!$ Merlot!” (Miles)

Sideways (2004) is één van de bekendste films waarin wijn de hoofdrol speelt. Het script, gebaseerd op het gelijknamige boek van auteur Rex Pickett, werd met een Oscar beloond. We maken kennis met Miles en Jack, twee mannen van middelbare leeftijd die op wijntour zijn in Santa Barbara’s Wine Country. Tijdens deze reis stoten ze op hun persoonlijke beperkingen, soms op een komische, soms op een tragische wijze. Aan het einde van de film komt alles weer goed. Althans, zo lijkt het.

Intussen hebben Miles en Jack de nodige wijnen geproefd en gedronken. Eén druif springt er in positieve zin uit. Volgens sommige recensies speelt die druif, pinot noir, zelfs de hoofdrol in de film. Na het uitbrengen van de film ontstond dan ook een groeiende vraag naar Pinot Noir. De vraag naar Merlot, wijn die in de film letterlijk wordt vervloekt, stagneerde en liep vervolgens terug (zij het niet op een dramatische wijze, zoals goedkope Merlot soms smaakt). Medewerkers van de Sonoma State University onderbouwden het vermeende ‘Sideways-effect’ in 2009 met een wetenschappelijk onderzoek.

In Sideways wordt enkele malen een link gelegd tussen de pinot noir druif en haar geboortegrond Bourgogne: zo wordt in de restaurantscène een Pommard geserveerd. Miles refereert hieraan tijdens een telefoongesprek met zijn ex-vrouw Victoria (“[…] that old Côte de Beaune.”). Stephanie, een van de twee vrouwelijke hoofdrolspelers, blijkt bovendien in het bezit te zijn van een ‘Richebourg’. Ook is er de referentie tijdens een boekpresentatie over de geschiedenis van de pinot noir druif. Misschien verdienen de wijnglazen voor Pinot Noir van Riedel ook een vermelding. Ze worden in het script geduid als ‘Burgundy glasses’. Filmbuffs letten verder op de kleur van een rode Bourgogne. De achtergrond tijdens het eerder vermelde telefoongesprek kleurt bourgognerood. Miles is dan behoorlijk aangeschoten. Tijdens een tweede telefoongesprek is Miles een stuk helderder van geest en kleurt de corresponderende achtergrond wit.

Na het zien van de film ging ik op zoek naar het boek Sideways (2004). Ik vond een tweedehands exemplaar bij Shakespeare & Co., die mooie boekwinkel aan Broadway in New York (nu gevestigd op 939 Lexington Ave). De aankoop van het boek werd die avond gevierd met een heerlijke Pinot Noir uit de staat New York. Ik vermeld deze allerleukste herinnering, omdat ik aan het vrij saaie boek niet al te veel woorden wil spenderen. De pinot noir druif speelt daarin een meer bescheiden rol. Wanneer de twee vrienden met hun wijntour beginnen, krijgt Miles van Jack een Château Latour uit 1982 cadeau. In de film daarentegen grijpt Jack naar één van de flessen op de achterbank die Miles heeft meegenomen en ontkurkt hij vervolgens de bubbelende ‘Opus One’ (100% pinot noir).

Onverwacht werd het soundtrackalbum van Sideways (2004) een groot succes en kreeg het een nominatie voor een Golden Globe Award. Rolfe Kent componeerde de filmmuziek en maakte vervolgens met zijn vijftien musici by popular demand een Sideways-tour door de Verenigde Staten. Kent leverde op verzoek van de regisseur van de film, Alexander Payne, vijftien jazzy instrumentale nummers in de stijl van Italiaanse komedies uit eind jaren ’50 en begin jaren ’60. De productie is verfrissend en de arrangementen, met onder meer een ouderwets hammondorgel en een Franse accordeon, zijn tegelijkertijd relaxed en opbeurend. Mocht je de indruk hebben dat er hier en daar leentjebuur wordt gespeeld, dan is dat gevoel terecht: een vleugje ‘A Taste of Honey’ (‘I’m Not Drinking Any #@%!$ Merlot!’) en als toetje Bill Evans (‘Miles and Maya’).