Chassagne-Montrachet: meer dan die beroemde wijngaard

Caveau de Chassagne (Wijn uit Bourgogne)
Caveau de Chassagne, het caveau collectif in Chassagne-Montrachet

Het lot van het wijndorp Chassagne-Montrachet lijkt voor een groot deel verbonden met dat van zijn buur Puligny-Montrachet. Dankzij een decreet van de Franse overheid mocht zowel Puligny als Chassagne vanaf 27 november 1879 de naam van die wereldberoemde wijngaard ‘Montrachet’ achter de dorpsnaam plaatsen. En het zijn de witte wijnen uit beide wijndorpen waarvan de roem zich over de hele wijnwereld heeft verspreid. Net zoals ‘La Montrachet’ trekt de Grand Cru wijngaard ‘Bâtard-Montrachet’ zich niets aan van de gemeentegrens tussen beide wijndorpen en de Grand Cru wijngaard ‘Criots-Bâtard-Montrachet’ ligt zelfs geheel in Chassagne-Montrachet. Maar ergens houdt de vergelijking op en dienen wij het te hebben over de uniciteit van de AOC Chassagne-Montrachet.

De vraag of het meer zinvol is om de chardonnay of de pinot noir druif in de wijngaarden van Chassagne-Montrachet aan te planten, kost de wijnbouwers heel wat hoofdbrekens. In het noordoosten van de AOC Chassagne-Montrachet liggen de kaarten duidelijk op tafel. Hier bevindt zich ongeveer de helft van de ‘Montrachet’ wijngaard en de twee eerder genoemde ‘Montrachet’ satellieten. De chardonnay druif heerst hier. Reis naar en door Chassagne-Montrachet en je ziet aan je rechterhand tegen de hellingen de 1ers Crus wijngaarden en aan je linkerhand de wijngaarden die bron zijn voor villages Chassagne-Montrachet. In het zuidwestkant van de AOC duiken er ook aan je linkerhand 1ers Crus wijngaarden op om vervolgens de AOC Santenay binnen te rijden, waar de pinot noir druif domineert.

Het is een soort vuistregel dat, net zoals in meer wijndorpen in de Bourgogne, ook in Chassagne-Montrachet binnen de hoger gelegen wijngaarden (vanaf nu geduid met de meer passende term climat) de chardonnay druif is aangeplant. Rondom het wijndorp is er meer ruimte voor de pinot noir druif. Maar de Bourgogne zou de Bourgogne niet zijn, de zaken liggen met de complexe bodemstructuur een stuk genuanceerder. In het grote 1er Cru climat ‘Morgeot’ zijn de twee verschillende druivensoorten zelfs zusterlijk naast elkaar aangeplant. In het hoger gelegen 1er Cru climat. ‘Clos Saint-Jean’ wordt vooral de chardonnay druif aangeplant, terwijl sommige kenners het terroir meer geschikt achten voor de pinot noir druif. Onder meer de Engelse wijnschrijver Hugh Johnson pleit sowieso al jaren voor een revival van de rode wijnen in Chassagne-Montracht, waarmee het wijndorp meer recht zou doen aan zijn historie en wel in die zin dat vroeger de wijnen uit het dorp hoofdzakelijk rood waren, op ‘La Montrachet’ en zijn satellieten na.

Onder de streep worden in de AOC Chassagne-Montrachet tegenwoordig meer witte dan rode Bourgognes geproduceerd. De verhouding luidt grofweg 60% tegenover 40%. Kijken wij louter naar de 1ers Crus wijngaarden, dan luidt de verhouding ongeveer 80% tegenover 20%. Binnen de 1ers Crus climats heeft een shuffle plaatsgevonden wat de naamgeving betreft. Had de AOC Chassagne-Montrachet ongeveer 20 jaar geleden meer dan 50 kleinere 1ers Crus climats, momenteel officieel 19 en grotere 1ers Crus climats. Met de aantekening dat de huidige climats de nodige onderscheidende lieux-dits herbergen. En laten wij het nogmaals onderstrepen: de witte Bourgognes uit Chassagne-Montrachet behoren samen met de witte wijnen uit Puligny-Montrachet en Meursault tot de top van de Côte de Beaune, zeg gerust maar de gehele Bourgogne.

Met zoveel unieke climats en lieux-dits is het ook binnen de AOC Chassagne-Montrachet niet gemakkelijk om over een eenduidig karakter van de wijnen te schrijven. Laten wij toch wat woorden tegen de muur gooien in de hoop dat er iets blijft plakken. De witte wijnen worden onder meer gekarakteriseerd als levendig, stevig, aromatisch, opulent en met menigmaal een boterachtige toets. Wat fruit betreft treedt niet zelden de smaak van een rijpe peer en/of perzik naar voren. Met toetsen van amandel, honing en witte bloemen heb je welhaast je ideale Chassagne-Montrachet in handen, het geheel uiteraard in balans en voorzien van een mooie zuurgraad. Een witte Chassagne-Montrachet is doorgaans soepel en in tegenstelling tot andere grote witte Bourgognes in hun jeugd reeds opvallend toegankelijk. Zou ik de typische bourgondische mineraliteit bijna vergeten.

Ook een rode Chassagne-Montrachet is in zijn jeugd relatief gemakkelijk toegankelijk. Nu een donkerrode, soms paars getinte Bourgogne met overwegend aroma’s van kersen, frambozen en blauwe bessen (cassis) en met af en toe een prettig verdwaalde bosaardbei. Ik wil zeker niet voorbijgaan aan de ontwikkeling van de af en toe vierkante Bourgognes in het verleden tot Bourgognes met de nodige finesse en elegantie. Ik drukte in een eerdere bijdrage mijn enthousiasme uit voor een rode Chassagne-Montrachet, die onderhand met gemak de vergelijking aankan met de geconcentreerde en complexe rode wijnen uit de Côte de Nuits. Niet onbelangrijk: een rode Chassagne-Montrachet is betaalbaar. In ieder geval een stuk betaalbaarder dan zijn witte naamgenoot.

Ook in het zuiden van de Côte de Beaune zijn minder en minder wijnbouwers genegen om hun wijnen te verkopen aan individuele klanten. Tekenend dat in de Guide des Caves (2021) slechts één domein werd vermeld, maar wel eentje van naam: Domaine Jean-Noël Gagnard (maakt een voortreffelijke 1er Cru ‘Caillerets’ en niet onbelangrijk, is bio-gecertificeerd). ‘Gagnard’ is één van de drie bekende en gerespecteerde familienamen van wijnbouwers die je in Chassagne-Montrachet aantreft. Die andere twee namen: ‘Colin’ en ‘Morey’. En dan heb je ook nog een keer een domein zoals dat van Pierre-Yves Colin-Morey. Om het kluwen aan domeinen met dezelfde familienamen te ontleden en de stijlen van de verschillende domeinen te vergelijken is het jaarlijkse Pocket Wine Book van Hugh Johnson zeer handzaam!

Een bekend adres om wijn te kopen is het Château de Chassagne-Montrachet, dat in het bezit is van de familie Picard. De wijngaarden van het kasteel worden bijna allemaal geëxploiteerd door Domaine Bader-Mimeur. Alain Fossier, opgeleid tot ingenieur, waakt sinds 1993 over het landgoed. Zijn dochter Nathalie Bernard voegde zich in 2017 bij hem en is zowel actief in de wijngaarden als in de wijnkelder. Verdienstelijke Bourgognes en ik weet dat niet iedereen het met me eens is. Begin bij dit domein met de ieder jaar uitstekende Bourgogne Aligoté. Is de basis goed, dan is de waarde van de betere en beste wijnen welhaast verzekerd. Er bestaat ook nog zoiets als Domaines Famille Picard, maar de expansiedrift van dit vier-domeinen-consort richt zich vooral op de Côte Chalonnaise.

Zoals vaker is de beste kennismaking met een AOC een bezoek aan het plaatselijke caveau collectif. Gelukkig ligt er eentje in het centrum van Chassagne-Montrachet met de naam Caveau de Chassagne. Welk een rijkdom bevindt zich binnen de vier muren van dit mooie en opvallend grote (let op de vele op- en afstapjes) verkooppunt van plaatselijke en regionale wijnen. Ook een ruim aanbod van omringende AOC’s, zoals Puligny-Montarchet en Saint-Aubin. Een vriendelijke ontvangst en uitgebreid gesprek over de stand van zaken binnen de AOC Chassagne-Montrachet. Een ideaal adres om enkele verschillende, losse flessen te kopen, want voor een doosje witte 1ers Crus ben je al snel meer dan 300 euro kwijt. Het is een streven van het caveau om de wijnen te blijven verkopen tegen een tarif propriété.

Ik bezocht Caveau de Chassagne vorig jaar september tijdens een klein coronapiekje, dus waren er geen flessen geopend om te proeven. Heerlijk om simpelweg te luisteren naar de hartstochtelijke adviezen van één van de medewerkers. Ik liep uiteindelijk naar buiten met een Chassagne-Montrachet 1er Cru ‘Clos Saint-Jean’ 2019 van Domaine Fontaine-Gagnard (dus toch een witte Bourgogne van dit ‘rode climat’, maar wel eentje uit de allerbeste handen) en een klassieke witte Chassagne-Montrachet 1er Cru ‘Les Chenevottes’ 2018 van Domaine Marc Morey et Fils. Uiteraard mocht rood niet ontbreken en dit resulteerde in de aankoop van de Chassagne-Montrachet 1er Cru ‘Les Macherelles’ 2017 van Jean-Marc Pillot (inmiddels ook zo’n bekende familienaam in Chassagne-Montrachet).

In de sfeer van het betere oenotoerisme wijs ik je ten slotte graag op Domaine des Ducs de Magenta gesitueerd binnen L’Abbaye de Morgeot in Chassagne-Montrachet. In 1986 sloot Duc de Magenta een langetermijncontract met Maison Louis Jadot, dat momenteel voor het grootste deel de opbrengst voor zijn rekening neemt. Uitmuntende witte en rode Chassagne-Montrachet en leuk om te weten dat het domein als decor diende voor de film Ce Qui Nous Lie/Retour en Bourgogne (2017). Wandelen door de wijngaarden, bezoek aan de wijnkelder, proeven en kopen, het kan allemaal vanaf april tot november, maar alleen na afspraak. Ik zou je graag de link van het domein willen geven (abbayedemorgeot.com), maar die is op moment van schrijven volstrekt ondeugdelijk. Google is je behulpzaam bij het vinden van een adres en een telefoonnummer.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.