Het aantal druivensoorten dat in het noorden van de Bourgogne wordt geteeld, is verrassend groot. Denk bij wit bijvoorbeeld aan chardonnay, aligoté, pinot blanc, pinot gris, melon en sacy. Twee druivensoorten hebben het net zover geschopt als chardonnay. Met de sauvignon blanc, maar ook met de sauvignon gris druif kan de appellation village Saint-Bris worden gemaakt. Deze classificatie is uniek in de gehele Bourgogne. Het succes van Saint-Bris is vrij recent, de geschiedenis een beetje in mist gehuld. Een poging tot nadere duiding derhalve en een bezoek aan een exemplarisch domein.

Wij gaan terug naar de vorige eeuw, laten de strikte regels van de AOC vieren en slaan de kaart van het departement Yonne open. Wij zien dat het wijndorp Saint-Bris-le-Vineux niet al te ver weg ligt van de Loire vallei met haar beroemde wijndorpen zoals Touraine en Sancerre. Deze wijnregio heeft historisch gezien deel uitgemaakt van Groot-Bourgondië. Vandaar de theorie dat de sauvignon druif is overgewaaid van de Loire vallei naar Saint-Bris-le-Vineux, waar het terroir een nieuwe thuishaven bood voor deze witte druif. Waarschijnlijk heeft de sauvignon druif zich al eeuwen thuis gevoeld binnen deze contreien.

De sauvignon druif werd niet als ‘bourgondisch’ beschouwd en tot 1995 was de voormalige Saint-Bris slecht een Vin Délimité de Qualité Supérieure (VDQS). Deze classificatie, begin deze eeuw vermorzeld door het herziene AOC-systeem, werd door Nicolaas Klei ooit omschreven als een ‘wachtkamercategorie’ voor wijnen geclassificeerd als ‘Vin de Pays’ (nu: IGP) die graag wilden worden getooid met een AOC-classificatie. In 1995 lazen wij eindelijk ‘Sauvignon de Saint-Bris’ op het etiket: een appellation régionale. Dit betekende nog niet de boost die de wijnbouwers voor ogen hadden. De verbeterde kwaliteit van de chardonnay druif bleek nog steeds een grote concurrent en het was (en is nog steeds) niet toegestaan om de sauvignon druif te gebruiken voor een Crémant de Bourgogne. De promotie tot appellation village heeft de definitieve impuls gegeven aan de bekendheid van Saint-Bris. Het loonde uiteindelijk om juist de sauvignon druif aan te planten.

Naast geschiedenis speelt terroir een grote rol in de keuze voor het aanplanten van de sauvignon blanc en sauvignon gris druif in en rondom Saint-Bris-le-Vineux. Je vindt beide druiven terug tussen een hoogte van globaal 150 tot 275 meter. In het noorden van de Bourgogne heerst een relatief koeler (micro-)klimaat en de bodem binnen is zeer divers met vooral kalksteen en mergel. De AOC Saint-Bris strekt zich uit over vijf gemeenten: Saint-Bris-le-Vineux, Quenne, Vincelottes, Chitry en Irancy. De chardonnay druif is zeker niet afwezig. Zij wordt meestal verkocht als Bourgogne Côtes d’Auxerre, de aligoté druif moet het eveneens doen met een appellation régionale: Bourgogne Aligoté.

Voor een uitgebreide smaaknotitie van een Saint-Bris verwijs ik graag naar de onvolprezen internetsite van het Bureau Interprofessionnel des Vins de Bourgogne. Maar mogelijk word je dan niet veel wijzer en kun je er beter aan doen door een Saint-Bris voorzichtig te vergelijken met een Touraine. Maar dit is geen blog over de wijnen uit de Loire vallei, dus doe ik wijselijk een stapje terug. Toch wijs ik er fijntjes op dat een Saint-Bris een stuk goedkoper is dan een Touraine. Natuurlijk smaakt een Saint-Bris niet als een nabijgelegen Chablis (100% chardonnay). Toch durfde ik ooit te betogen, wellicht dat de kalkrijke bodem daar aanleiding toe gaf, dat ze wel op elkaar lijken wat perceptie en stijl betreft.

In de herfst 2018 snelde ik tijdens de Salon van Les Vignerons Indépendants in het Noord-Franse Lille naar de stand van Domaine Félix na het hebben gelezen van de volgende recensie in Le Guide Hachette des Vins 2019: “Ce sauvignon a séduit le jury qui y a vu «le top» de l’appellation sur ce millésime 2016. Fruité et floral au nez, riche et délicat en bouche, c’est un vin très harmonieux et d’une grande franchise (openhartigheid), d’une finesse et d’une fraîcheur épatantes (verbazingwekkend)”. Natuurlijk kun je zo’n Bourgogne niet vergelijken met bijvoorbeeld een Chambolle-Musigny die ik tijdens dezelfde Salon proefde, maar het was de Saint-Bris van Domaine Félix die mij als geen ander bijbleef op de terugweg.

De voormalige ambtenaar Hervé Félix nam in 1987 samen met zijn vrouw Marie-Claire het oude familiedomein over. In 2016, na een arbeidsverleden binnen de industriële dienstverlening, voegde zoon Olivier zich bij zijn ouderlijk domein dat momenteel ongeveer 30 ha groot is. Olivier is nu verantwoordelijk voor de wijngaarden en de wijnkelder. De wijngaarden worden beheerd op basis van een lutte très raisonée, dicht bij een biologische wijze van wijnbouw. Ook de Saint-Bris van latere jaren is meer Bourgogne in je glas dan goed voor je is. De recensie in Le Guide Hachette lichtte maar een tipje van de sluier op, want de duizelingwekkende overdaad aan sensaties biedt een ongekend genot. Ga tegenwoordig ook voor de cuvée ‘Sainte-Claire’.

Een bezoek aan Domaine Félix in Saint-Bris-le-Vineux is sowieso meer dan de moeite waard, omdat men van alle markten thuis is. Wat betreft rood maakt het domein een uitstekende Bourgogne Côtes d’Auxerre en een veelgeprezen Irancy. Wat wit betreft dien je bij een proeverij de Bourgogne Aligoté niet over te slaan. Je kunt er zelfs terecht voor enkele cuvées Chablis. Als een soort eerbetoon aan het dorp Saint-Bris-le-Vineux met zijn unieke druif maakt Domaine Félix ook een ‘Sauvignon Blanc’. De regels binnen de AOC worden losgelaten om een ongebreidelde, levendige, licht bloemige wijn te maken met mooie minerale tonen. Een vriendenwijn pur sang geclassificeerd als IGP Yonne. Ook vrij uniek.